Zgodnie z obowiązującymi normami każdy pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom odpowiednie zaplecze sanitarne. W tym poradniku wyjaśniamy, jakie przepisy regulują toalety na budowie, ile kabin WC należy wynająć, jak daleko mogą znajdować się od stanowisk pracy oraz jakie grożą kary za ich brak.
Wymagania BHP dla toalet na budowie
Zasady dotyczące zaplecza sanitarnego na placach budowy określają Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 roku oraz Kodeks pracy. Dokumenty te precyzują, że na terenie prowadzonych prac konieczne jest urządzenie wydzielonych pomieszczeń socjalnych. Niezależnie od wielkości inwestycji czy rodzaju wykonywanych robót, toaleta na budowie zgodna z przepisami BHP to obowiązkowy element zaplecza sanitarnego. Mobilne WC powinno być:
- utrzymywane w czystości i poddawane regularnemu serwisowi,
- wyposażone w zamykane drzwi, które gwarantują prywatność użytkownikom,
- dostosowane do liczby zatrudnionych osób oraz charakteru wykonywanych robót.
Istnieje możliwość skorzystania z już istniejących pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych należących do inwestora (np. w części biurowej obiektu), jednak musi to być wyraźnie określone i zaakceptowane w zawartej umowie, a infrastruktura musi spełniać wszystkie standardy BHP. W przypadku mniejszych inwestycji lub prac tymczasowych, toalety przenośne na budowie całkowicie spełniają wymagania BHP, pod warunkiem że są regularnie czyszczone, dezynfekowane i uzupełniane w środki higieniczne.
Warto też pamiętać, że obowiązek utrzymania ich w należytym stanie spoczywa na pracodawcy lub inwestorze, który organizuje zaplecze budowy. Dlatego coraz częściej korzysta się z usług wyspecjalizowanych firm, oferujących kompleksową obsługę sanitarno-techniczną: od dostawy kabin po regularny serwis i odbiór nieczystości.
Minimalne wyposażenie toalety przenośnej – BHP na budowie to nie tylko zaplecze sanitarne
Pracodawca ma również podstawowy obowiązek dostarczenia środków higieny osobistej i zapewnienia do nich stałego dostępu. Minimalne wyposażenie toalety, poza miską ustępową i umywalką, obejmuje:
- papier toaletowy,
- mydło w dozownikach,
- ręczniki papierowe lub suszarki,
- w przypadku prac powodujących silne zabrudzenia, wymagane mogą być dozowniki z pastą BHP.
Brak umywalki lub dostępu do czystej wody w wymaganej proporcji (1 umywalka na 2 kabiny) nie jest tylko uchybieniem technicznym. Taki brak bezpośrednio zwiększa ryzyko chorób zakaźnych i zatruć na placu budowy. Wymóg ten sprawia, że inwestor musi zrezygnować z najtańszych, podstawowych modeli kabin bez wewnętrznego zbiornika na wodę i postawić na rozwiązania gwarantujące higienę osobistą.
Ile toalet musi być na budowie?
Jedno z najczęstszych pytań brzmi: ile kabin WC należy zapewnić na budowie? Prawidłowe ustalenie minimalnej liczby toalet zależy od sumy pracowników zatrudnionych na jednej, najliczniejszej zmianie roboczej, z uwzględnieniem podziału na płeć. Wskaźniki te również są ściśle określone w przepisach BHP.
| Liczba pracowników | Minimalna liczba toalet |
| 10 osób | 1 kabina |
| 10–30 osób | 2 kabiny |
| 30–70 osób | 3 kabiny |
| powyżej 70 osób | +1 kabina na każde 50 osób |
W przypadku, gdy liczba pracowników przekracza dany próg, nawet o jedną osobę, konieczne jest zapewnienie kolejnej jednostki ustępowej. Jeśli na budowie zatrudnione są kobiety, należy zapewnić im wydzielone kabiny. Ponadto, w przypadku budów o zwiększonym zatrudnieniu kobiet (powyżej 20 osób na zmianę w jednym budynku), konieczne jest wydzielenie specjalnego pomieszczenia do wypoczynku w pozycji leżącej.
Toalety na budowie: dostępność dla osób z niepełnosprawnościami
Jeżeli pracodawca zatrudnia osoby z niepełnosprawnościami, ma obowiązek dostosować urządzenia higieniczno-sanitarne do ich potrzeb i możliwości, zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Dostosowanie obejmuje następujące kwestie:
- eliminację wszelkich barier architektonicznych,
- zapewnienie odpowiedniej przestrzeni manewrowej (np. 90 x 150 cm przed umywalką),
- montaż specjalistycznych uchwytów i poręczy wewnątrz kabiny,
- instalację umywalki na odpowiedniej, dostosowanej wysokości (dolna krawędź min. 60–70 cm) z armaturą dźwigniową lub bezdotykową.
Wyposażenie w system wzywania pomocy, który można uruchomić zarówno z pozycji siedzącej, jak i leżącej.
Brak dostosowania dla PWD, nawet przy minimalnym zatrudnieniu osób z ograniczeniami ruchowymi, stanowi poważne i łatwo wykrywalne naruszenie przepisów.
Odległość toalety od stanowiska pracy
Zgodnie z przepisami BHP, toalety na budowie powinny być zlokalizowane w możliwie najbliższej odległości od miejsc, w których wykonywane są prace. W przypadku robót stałych prowadzonych na otwartej przestrzeni przyjmuje się, że odległość toalety od stanowiska pracy nie powinna przekraczać 125 metrów. Przekroczenie tego limitu może być uznane za naruszenie przepisów BHP i skutkować mandatem od Państwowej Inspekcji Pracy.
Co więcej, utrudniony dostęp do zaplecza sanitarnego wpływa negatywnie na komfort i efektywność pracowników. Dlatego warto zaplanować rozmieszczenie kabin już na etapie przygotowania placu budowy – tak, by były łatwo dostępne, a jednocześnie nie kolidowały z ruchem pojazdów i strefami składowania materiałów.
Jak często należy serwisować toalety przenośne?
Serwisowanie zaplecza sanitarnego to również obowiązek pracodawcy. Zgodnie z zasadami BHP, toalety przenośne na budowie należy opróżniać i czyścić co najmniej raz w tygodniu, a przy intensywnym użytkowaniu – częściej. Regularny serwis obejmuje:
- opróżnienie zbiornika na nieczystości,
- uzupełnienie środków chemicznych i papieru,
- czyszczenie i dezynfekcję kabiny.
Brak serwisu nie tylko narusza przepisy, ale również stwarza zagrożenie sanitarne. Dlatego większość firm budowlanych korzysta z usług profesjonalnych dostawców, którzy oferują kompleksową obsługę i utrzymanie zaplecza sanitarnego na budowie.
Zaplecze sanitarne to obowiązek, nie opcja
Przestrzeganie przepisów BHP dotyczących zaplecza sanitarnego to obowiązek każdego inwestora i kierownika budowy. Odpowiednia liczba kabin, właściwe rozmieszczenie i regularny serwis wpływają nie tylko na bezpieczeństwo, ale też na wizerunek firmy. Jeśli szukasz sprawdzonego rozwiązania, sprawdź ofertę WC Serwis – toalety przenośne na budowę i wybierz model dopasowany do wielkości Twojej inwestycji. Profesjonalna obsługa i zgodność z przepisami BHP gwarantowane.
FAQ
Ile toalet musi być na budowie na 20, 50 i 100 pracowników?
- Do 10 osób – minimum 1 kabina,
- 10–30 osób – 2 kabiny,
- 30–70 osób – 3 kabiny, a powyżej 70 osób – po jednej dodatkowej na każde 50 zatrudnionych.
Jakie są przepisy BHP dotyczące toalet na budowie?
Toalety muszą być dostępne dla wszystkich, utrzymywane w czystości, znajdować się w określonej odległości od stanowisk pracy (max. 125 m) i zapewniać prywatność.
Jak często trzeba serwisować toalety na budowie?
Co najmniej raz w tygodniu, a przy dużym obciążeniu – częściej, zgodnie z harmonogramem ustalonym z operatorem.
Co grozi za brak stosowania się do przepisów prawa?
Wydanie przez PIP nakazu administracyjnego wstrzymania robót budowlanych lub nakazu natychmiastowego usunięcia nieprawidłowości. Koszt przestoju budowy, liczony w stratach finansowych i opóźnieniach w harmonogramie, wielokrotnie przewyższa koszty związane z zapewnieniem odpowiedniego, zgodnego z prawem zaplecza sanitarnego.
Źródła:
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych: https://dziennikustaw.gov.pl/du/2003/s/47/401
Państwowa Inspekcja Pracy – wytyczne dotyczące zaplecza sanitarnego: https://www.porozumieniedlabezpieczenstwa.pl/images/Standardy_BHP//9.3_Pomieszczenia_i_zaplecza_higieniczno-sanitarne.pdf
